Kingsford Smithstraat 108, 1945 PW

BEVERWIJK the Netherlands

Budoschool voor traditionele Japanse Krijgskunsten

Centrum voor Sportieve Recreatie en Vorming

Jiujitsu

DICK BOS is niet meer

Den Haag – Donderdag 10 september 1998 is op 86 jarige leeftijd Maurice van Nieuwenhuizen overleden. Maurice van Nieuwenhuizen was de oprichter van de Nederlandse Jiujitsu Bond (N.J.J.B.) in januari 1939. Historisch kan Maurice van Nieuwenhuizen worden beschouwd als de aartsvader van de jiujitsu en Judo beoefening in Nederland. Al vanaf 1933 gaf van Nieuwenhuizen les in Jiujitsu aan de Elsstraat in de residentie. Als Haagse heer benadrukte hij vooral de opvoedkundige en karaktervormende waarde ervan. Wie er zijn vier, in de jaren veertig geschreven boeken op na leest, raakt overtuigd van zijn ideële bedoelingen. Van Nieuwenhuizen wilde de Nederlandse jeugd opvoeden en zelfvertrouwen geven. Vooral het toen dreigende oorlogsgeweld speelde een stimulerende factor ten aanzien van de groeiende populariteit van het Jiujitsu. Van Nieuwenhuizen speelde goed in op de tijdsgeest maar benadrukte immer dat karaktervorming belangrijker was dan de eigenlijke gevechtstraining.

Al na enige jaren verliet Van Nieuwenhuizen de door hem zelf opgerichte N.J.J.B. Later zei hij daarover dat de N.J.J.B. een koers ging varen die hem niet beviel. Van Nieuwenhuizen wilde trouw blijven aan zijn idealen en had weinig op met bestuurlijke en politieke intriges. Als promotor van het Jiujitsu en Judo was hij echter onovertroffen. Geen gelegenheid liet Van Nieuwenhuizen voorbij gaan om het volk de bijzondere waarde van Jiujitsu en Judo te tonen. Vooral tijdens bioscoopvoorstellingen en sportwedstrijden werd Maurice van Nieuwenhuizen met zijn Jiujitsuka’s veelvuldig gevraagd voor het geven van demonstraties.

Zijn grootste bekendheid verwierf Maurice van Nieuwenhuizen echter als de vlees geworden DICK BOS. Voor de jongeren onder ons; de Nederlandse James Bond avant la lettre. Dick Bos was de creatie van Alfred Mazure († 1974), een illustrator en tekenaar van het toenmalige weekblad ‘De Prins’ in Amsterdam. Mazure zat bij Van Nieuwenhuizen op les en kreeg aldus het idee van een stripheld die ten strijde trok tegen schurken en booswichten en zich daarbij bediende van het onoverwinnelijke Jiujitsu. Van Nieuwenhuizen zag directe fantastische mogelijkheid tot promotie van het Jiujitsu en ging samenwerken met Mazure. DICK BOS werd vervolgens een ware rage. De kleine boekjes met op iedere pagina een plaatje schoolinstellingen zich zorgen begonnen te maken over de verderfelijke invloed van deze lectuur. Wie de antiquarisch nog verkrijgbare boekjes inziet zal daar, afgezet tegen de huidige normen, hartelijk om moeten lachen DICK BOS blijft immer de gentleman die alleen in de hoogste nood zich bedient van vervaarlijke Jiujitsu grepen. Dit alles onder weinig aanstootgevende bewoordingen als; ‘Zoo mannetje, hier pak aan, een koekje van eigen deeg’.

Maurice van Nieuwenhuizen wás DICK BOS. Niet alleen uiterlijk maar ook in zijn morele opvattingen over goed en kwaad. Zijn houding en manier van spreken verrieden een innerlijk beschaafd man voor wie de huidige verloedering van onze maatschappij een doorn in het oog moet zijn geweest. Wie een halve eeuw later zijn boeken inziet, wordt nog altijd getroffen door het maatschappelijke engagement dat tussen de regels door valt te lezen. Van Nieuwenhuizen had een boodschap en geloofde daar heilig in. Kort samengevat: ‘Jiujitsu en Judo bezitten grote vormende eigenschappen. De beoefening ervan, mits op een juiste wijze onderwezen maakt je een beter mens’. Wellicht dat de boodschap in zijn oorspronkelijke vorm anno 1998 niet meer goed wordt begrepen, toch is de inhoud daarom niet minder eigentijds. De JBN (Judo Bond Nederland) is ondertussen uitgegroeid tot een middelgrote ‘sport’ organisatie met een aanzienlijke maatschappelijke verantwoording. Het uitdragen van deze oorspronkelijke boodschap blijft echter één van de kerntaken van de J.B.N. DICK BOS is als stripheld al weer jaren uit de gratie. Nu ook de echte DICK BOS de strijd heeft gestaakt, blijft niets anders over dan de herinnering aan een voorbije tijd.

Dit artikel is geschreven voor en door… Redactie JUDO MAGAZINE (officiële orgaan/ uitgave van de Judo Bond Nederland, Jaargang 37 nummer 262, oktober 1998)